حسين مروج

255

اصطلاحات فقهى ( فارسى )

( ز ) الزّائد - كسى است كه بيش از طرف ديگر مىدهد و به عبارت ديگر اضافه دهنده . موارد استعمال : « عن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله الذّهب و زنا به وزن الزائد و المتسزيد فى النّار ؛ طلا در مقابل طلا با وزن مساوى فروخته مىشود ، اضافه دهنده و اضافه گيرنده هر دو در آتش هستند . » طلبة الطلبه الزّائد من الثلث - مالى است كه از يك سوم دارايى شخص بيشتر باشد . شرح لمعه موارد استعمال : در وصيت به زائد من الثلث اجازهء وارث معتبر است . شرح لمعه ، كتاب وصيت الزّائل لا يعود - به چيزهايى كه پس از سقوط مجددا واجب نمىشود . موارد استعمال : گفته مىشود نفقهء زن ناشزه پس از تمكين مجدد الزائل لا يعود است . كليات حقوق به نقل فرهنگ معارف اسلامى الزّعيم - كفيل ، رئيس ، پيشوا . موارد استعمال : گفته مىشود « الزّعيم غارم ؛ كفيل ضامن است . » طلبة الطلبه ؛ مجمع البحرين الزّنا السّابق على العقد - زنايى است كه قبل از وقوع عقد فعلى انجام يافته است . موارد استعمال : زناى سابق على العقد در بعض موارد موجب بطلان عقد مىشود مانند اين‌كه زن با پدر شوهر خود قبلا زنا نمايد . شرح لمعه ، كتاب نكاح الزّوجة الامة - كنيز برده‌اى است كه با اجازهء مالك با شخصى ازدواج كند و زن او شود . موارد استعمال : استيلاد با حامله شدن زوجهء امه از همسرش تحقق نمىيابد . شرح لمعه ، كتاب استيلاء الزوجة المحصنة - همسر باعفّت كه از فاحشگى به دور باشد . حديقهء حاشيه ، شرح لمعه موارد استعمال : لعان در رمى به زناى زوجهء محصنه متحقق مىشود . شرح لمعه ، كتاب لعان الزّوجة المدخولة - همسرى است كه آلت رجوليت شوهرش به قبل ( فرج ) و يا دبر او داخل شده باشد . شرح لمعه موارد استعمال : زوجهء مدخوله مالك تام مهريه است . شرح لمعه ، كتاب لعان الزّيادة الحكميّة - عبارت است از اين‌كه بر اثر تصرّف در عين مال قيمت آن زياد شود بدون اين‌كه عرفا چيزى به آن مال افزوده گردد آن زيادى قيمت را زيادهء حكميّه گويند . موارد استعمال : در بيع غبنى با وجود زيادهء حكميه فروشنده مىتواند بيع را فسخ نمايد . شرح لمعه ؛ ترمينولوژى حقوق الزيادة العينيّة - هرگاه متصرّف در مال معينى چيزى بر آن بيفزايد ( مانند اين‌كه درختانى در زمين بكارد ) اين زيادى را « زيادهء عينيه » مىگويند . موارد استعمال : در معاملهء غبنى فروشنده حق دارد با وجود زيادهء عينيه بيع را فسخ